" ဗုဒၶဘာသာဆုိတာ ဘယ္လုိဘာသာမ်ဳိးလဲ"
********************************
“ဗုဒၶဘာသာဆုိသည္မွာ မည္ကဲ့သုိ႔ေသာ ဘာသာမ်ဳိးျဖစ္သည္” ဟူေသာ အခ်က္မ်ားကုိ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိင္း သိထားရန္လုိ၏။ ဗုဒၶဘာသာတြင္ အျခားေသာဘာသာတုိ႔ႏွင့္မတူ ကြဲျပားထူးျခားေသာ ဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤ ါၾကီး (၄)ရပ္ရွိ၏။ထုိဗုဒၶဘာသာ၏ ဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤ ါၾကီး (၄)ရပ္ကုိ သိျမင္နားလည္ထား လ်ွင္ ဗုဒၶဘာသာသည္ မည္ကဲ့သုိ႔ေသာ ဘာသာမ်ဳိးျဖစ္သည္ဟု ကုိယ္တုိင္သိရွိမည့္အျပင္ အျခားသူမ်ားအား လည္း နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပနုိင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ ထုိဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤ ါၾကီး(၄)ရပ္ကုိ မေဖာ္ျပမီ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ဗုဒၶသာသနာကုိဦးစြာသိထားရန္လုိ၏။
ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ဗုဒၶသာသနာ
ေရွးအခါက ဗုဒၶဘာသာကုိ “သမၼာဒိ႒ိ” (မွန္ကန္ေသာ အယူအျမင္)၊ ဗုဒၶဘာသာဝင္ကုိ “သမၼဒိ႒ိက” (မွန္ကန္ေသာ အယူအျမင္ရွိသူ) ဟု သုံးစြဲခဲ့ၾကသည္ကုိ ပါဠိ အ႒ကထာစေသာ က်မ္းဂန္မ်ား၌ ေတြ႕ရ၏။ ယခုအခါ က်မ္းဂန္မ်ား၌သုံးစြဲခဲ့ေသာ သမၼာဒိ႒ိကုိ ဗုဒၶဘာသာဟူ၍လည္းေကာင္း၊ သမၼာဒိ႒ိကကုိ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ဟူ၍လည္းေကာင္း ေခၚေဝၚသုံးစြဲလ်က္ ရွိၾကသည္။ ဤဗုဒၶဘာသာဟူေသာ ေဝါဟာရကုိ အဂၤလိပ္- ျမန္မာ အဘိဓာန္က်မ္းျပဳ ဆရာၾကီး ယုဒႆန္(ဂ်ပ္ဆင္)က ပထမဆုံးတီထြင္ခဲ့သည္ဟု အခ်ဳိ႕ကဆုိၾက၏။ ထုိ႔ျပင္ အခ်ဳိ႕ပညာရွင္မ်ားကမူ သာလြန္မင္းတရားၾကီး အမိန္႔ေတာ္ျဖင့္ ေတာင္ဖီလာပုဂၢဳိလ္ေက်ာ္ ဆရာေတာ္ႏွင့္ ကုိင္းရြာစားအမတ္ၾကီးမနုရာဇာတုိ႔ ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၉၉၁)ခု (၁၆၂၉ ေအဒီ) တြင္ စီရင္ျပဳစုခဲ့ၾကသည့္ မနုသာရေရႊမ်ဥ္း ဓမၼသတ္ေခၚ မဟာရာဇာသတ္ၾကီး စာမ်က္ႏွာ ၁၇၅ ၌ “အရွင္ေဂါတမ သာသနာဝင္ ဗုဒၶဘာသာ ရဟန္းေတာ္တုိ႔” ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ “ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာလူမ်ဳိး ဗုဒၶဘာသာဝင္ လူရွင္အေပါင္းတုိ႔” ဟူ၍လည္းေကာင္း ေခၚေဝၚသုံးစြဲခဲ့သည္ကုိေတြ႕ရ၍ သာလြန္မင္းၾကီးလက္ထက္ကပင္ “ဗုဒၶဘာသာ” ဟူေသာ အသုံးအႏွဳန္းရွိခဲ့ေၾကာင္း ဆုိၾက၏။
ထုိသုိ႔ ယူဆေျပာဆုိၾကေသာ္လည္း မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ ထုိေဝါဟာရမွာ ျမန္မာစာေပေလာကတြင္ အလြန္တြင္က်ယ္ေနျပီျဖစ္၍ စတင္သုံးစြဲသူႏွင့္ပတ္သတ္၍ ျပႆနာမရွိပါ။ ျပႆနာရွိသည္မွာ ထုိေဝါဟာရ သည္ ဆုိလုိသည့္အဓိပၸာယ္ကုိ အံဝင္ခြင္က် အျပည့္အစုံေဖာ္ေဆာင္နုိင္၊ မေဆာင္နုိင္၊ က်မ္းဂန္သုံး “သမၼာဒိ႒ိ” ေဝါဟာရႏွင့္လုိက္ေလ်ာညီေထြ (ရွိ - မရွိ)ပင္ျဖစ္၏။ အခ်ဳိ႕ပညာရွင္မ်ားက ပါဠိစာေပက်မ္းဂန္မ်ား၌ “ဗုဒၶဘာသာ” ဟူေသာ ေဝါဟာရမရွိ၊ “ဗုဒၶသာသနာ” ဟူေသာ ေဝါဟာရသာရွိ၍ ဗုဒၶဘာသာအစား “ဗုဒၶသာသနာ” ကုိသုံးစြဲသင့္သည္ဟု ဆုိၾက၏။ အသုံးအလြန္တြင္က်ယ္ေနျပီျဖစ္၍ ေျပာင္းလဲသုံးစြဲရာ၌ မလြယ္ကူလွေပ။ ေျပာင္းလဲသုံးစြဲပါက ဗုဒၶဘာသာဝင္ကုိ ဗုဒၶသာသနာဝင္ဟုပင္ ေျပာင္းလဲသုံးစြဲရမည္ျဖစ္ရာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ လူသူေတာ္စင္တုိ႔မွာ သာသနာ့ဝန္ထမ္း ရွင္ရဟန္းမ်ားႏွင့္ ေရာေႏွာသြားဖြယ္ရာရွိ၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အသုံးတြင္က်ယ္ေနျပီျဖစ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ေဝါဟာရသည္လည္း က်မ္းဂန္လာ မဟုတ္ေစကာမူ ဆုိလုိသည့္ အဓိပၸာယ္ကုိ အံဝင္ခြင္က် ေဖာ္ေဆာင္နုိင္သည့္အျပင္ ေရွးက က်မ္းဂန္သုံး သမၼာဒိ႒ိပုဒ္ႏွင့္လည္း အဓိပၸာယ္ခ်င္း လုိက္ေလ်ာညီေထြရွိရကား ထုိဗုဒၶဘာသာဟူေသာ ေဝါဟာရကုိပင္ ဆက္လက္သုံးစြဲသင့္သည္ဟု ယူဆမိပါသည္။
ရွင္းျပပါဦးမည္။ ဗုဒၶဘာသာဟူေသာ ပါဠိေဝါဟာရသည္ ဗုဒၶႏွင့္ ဘာသာႏွစ္ခုကုိ “ဗုဒၶါနံဘာသာ ဗုဒၶဘာသာ” ဟု ပုဒ္တြဲစပ္ထားေသာ ေဝါဟာရျဖစ္၏။ သဗၺညဳဘုရားရွင္တုိ႔၏ စကားေတာ္ဟု အဓိပၸာယ္ရ၏။( ဗုဒၶ= သဗၺညဳ၊ ဘုရားရွင္တုိ႔၏+ ဘာသာ= စကားေတာ္)၊ စကားေတာ္ဆုိသည္မွာ တရားေတာ္(ဓမၼ)၊ အဆုံးအမေတာ္ (သာသန) တုိ႔ႏွင့္ အဓိပၸာယ္အတူတူပင္ျဖစ္၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဟူေသာ ေဝါဟာရသည္ ဗုဒၶဓမၼ၊ ဗုဒၶသာသန ဟူေသာ ေဝါဟာရတုိ႔ႏွင့္ ပုဒ္ကြဲျပားျခားနားေသာ္လည္း အဓိပၸာယ္အတူတူပင္ျဖစ္ပါသည္။
ထုိ႔ျပင္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ စကားေတာ္၊ အဆုံးအမေတာ္တုိ႔သည္ မွန္ကန္ေသာ အယူအျမင္(သမၼာဒိ႒ိ)မ်ားပင္ ျဖစ္ၾက၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ စကားေတာ္ တရားေတာ္ အဆုံးအမေတာ္ဟု အဓိပၸာယ္ရွိေသာ ဗုဒၶဘာသာဟူေသာ ပုဒ္သည္ မွန္ကန္ေသာ အယူအျမင္ဟု အဓိပၸာယ္ရေသာ က်မ္းဂန္သုံး သမၼာဒိ႒ိပုဒ္ႏွင့္ လည္း အဓိပၸာယ္ခ်င္း လုိက္ေလ်ာညီေထြ ရွိပါေပသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဆုိသည္မွာ “သဗၺညဳဘုရားရွင္တုိ႔၏ စကားေတာ္ တရားေတာ္ အဆုံးအမေတာ္မ်ား” ျဖစ္၍ ထုိသဗၺညဳဘုရားရွင္တုိ႔၏ စကားေတာ္ တရားေတာ္ အဆုံးအမေတာ္မ်ားကုိ ေလးစားစြာလုိက္နာက်င့္သုံး သူမ်ားကုိ “ဗုဒၶဘာသာဝင္” ဟုေခၚဆုိပါသည္။ ဤသည္မွာ “ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္” တုိ႔၏ အဓိပၸာယ္အက်ဥ္းခ်ဳပ္ျဖစ္ပါသည္။
ဆက္လက္ျပီး အေပၚမွာေဖာ္ျပထားခဲ့သည့္ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤ ါၾကီး (၄)ရပ္ကုိ ဆက္လက္ျပီး ေဖာ္ျပပါ့မယ္။ ထုိဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤါၾကီး(၄)ရပ္မွာ
(၁)။ ဗုဒၶဘာသာသည္ သတၱဝါတုိ႔၌ အတိတ္ကံ၊ ပစၥဳပၸန္ကံ ႏွစ္တန္ေသာ ကံရွိ၏။ ထုိကံမ်ား၏ အက်ဳိးမ်ားလည္း ရွိ၏ဟု ကံကုိ အေျခခံထားသည့္ ကမၼဝါဒီဘာသာျဖစ္ျခင္း။
(၂)။ ကံကုိ အေျခခံထားေသာ ဘာသာျဖစ္ေသာ္လည္း အျခားကမၼဝါဒီမ်ားကဲ့သုိ႔ အတၱဝါဒကုိ လက္မခံ၊ အနတၱဝါဒကုိသာ အထြတ္အထိပ္ထားေသာ ဘာသာျဖစ္ျခင္း။
(၃)။ ကံကုိ အေျခခံ၍ အနတၱဝါဒကုိ အထြက္အထိပ္ထားေသာ ဘာသာျဖစ္၍ ထုိဝါဒမ်ားႏွင့္ လုိက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္သည့္ “ဒါန၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ” ဟူေသာ က်င့္စဥ္ၾကီးေလးျဖာ ရွိေသာ ဘာသာျဖစ္ျခင္း။
(၄)။ ဘဝသံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ရာ နိဗၺာန္ကုိ ေနာက္ဆုံးပန္းတုိင္ထားသည့္ ဘာသာျဖစ္၍ ထုိက်င့္စဥ္ၾကီးေလးရပ္တုိ႔ကုိ က်င့္ျခင္းျဖင့္ ေနာက္ဆုံး ပန္းတုိင္သုိ႔ေရာက္ရမည္ဟု ယုံၾကည္ေသာ ဘာသာျဖစ္ျခင္းတုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။
ဤအခ်က္တုိ႔သည္ ဗုဒၶဘာသာဆုိတာ ဘယ္လုိဘာသာမ်ဳိးျဖစ္ေၾကာင္း ျပဆုိသည့္ ဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤ ါၾကီးငယ္တုိ႔ျဖစ္၏။ ထုိေလးခ်က္သည္ အက်ဥ္းမ်ွသာျဖစ္၏။
စာဖတ္သူအားလုံး သက္ရွည္က်န္းမာစိတ္ခ်မ္းသာ၍ လုိရာဆႏၵမ်ား တစ္လုံးတစ္ဝတည္းျပည့္စုံၾကပါေစ။
အရွင္ဝိမလဝံသ(နာလႏၵာတကၠသုိလ္)
Credit to @၀ီရဓမၼ
********************************
“ဗုဒၶဘာသာဆုိသည္မွာ မည္ကဲ့သုိ႔ေသာ ဘာသာမ်ဳိးျဖစ္သည္” ဟူေသာ အခ်က္မ်ားကုိ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိင္း သိထားရန္လုိ၏။ ဗုဒၶဘာသာတြင္ အျခားေသာဘာသာတုိ႔ႏွင့္မတူ ကြဲျပားထူးျခားေသာ ဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤ ါၾကီး (၄)ရပ္ရွိ၏။ထုိဗုဒၶဘာသာ၏ ဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤ ါၾကီး (၄)ရပ္ကုိ သိျမင္နားလည္ထား လ်ွင္ ဗုဒၶဘာသာသည္ မည္ကဲ့သုိ႔ေသာ ဘာသာမ်ဳိးျဖစ္သည္ဟု ကုိယ္တုိင္သိရွိမည့္အျပင္ အျခားသူမ်ားအား လည္း နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပနုိင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ ထုိဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤ ါၾကီး(၄)ရပ္ကုိ မေဖာ္ျပမီ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ဗုဒၶသာသနာကုိဦးစြာသိထားရန္လုိ၏။
ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ဗုဒၶသာသနာ
ေရွးအခါက ဗုဒၶဘာသာကုိ “သမၼာဒိ႒ိ” (မွန္ကန္ေသာ အယူအျမင္)၊ ဗုဒၶဘာသာဝင္ကုိ “သမၼဒိ႒ိက” (မွန္ကန္ေသာ အယူအျမင္ရွိသူ) ဟု သုံးစြဲခဲ့ၾကသည္ကုိ ပါဠိ အ႒ကထာစေသာ က်မ္းဂန္မ်ား၌ ေတြ႕ရ၏။ ယခုအခါ က်မ္းဂန္မ်ား၌သုံးစြဲခဲ့ေသာ သမၼာဒိ႒ိကုိ ဗုဒၶဘာသာဟူ၍လည္းေကာင္း၊ သမၼာဒိ႒ိကကုိ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ဟူ၍လည္းေကာင္း ေခၚေဝၚသုံးစြဲလ်က္ ရွိၾကသည္။ ဤဗုဒၶဘာသာဟူေသာ ေဝါဟာရကုိ အဂၤလိပ္- ျမန္မာ အဘိဓာန္က်မ္းျပဳ ဆရာၾကီး ယုဒႆန္(ဂ်ပ္ဆင္)က ပထမဆုံးတီထြင္ခဲ့သည္ဟု အခ်ဳိ႕ကဆုိၾက၏။ ထုိ႔ျပင္ အခ်ဳိ႕ပညာရွင္မ်ားကမူ သာလြန္မင္းတရားၾကီး အမိန္႔ေတာ္ျဖင့္ ေတာင္ဖီလာပုဂၢဳိလ္ေက်ာ္ ဆရာေတာ္ႏွင့္ ကုိင္းရြာစားအမတ္ၾကီးမနုရာဇာတုိ႔ ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၉၉၁)ခု (၁၆၂၉ ေအဒီ) တြင္ စီရင္ျပဳစုခဲ့ၾကသည့္ မနုသာရေရႊမ်ဥ္း ဓမၼသတ္ေခၚ မဟာရာဇာသတ္ၾကီး စာမ်က္ႏွာ ၁၇၅ ၌ “အရွင္ေဂါတမ သာသနာဝင္ ဗုဒၶဘာသာ ရဟန္းေတာ္တုိ႔” ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ “ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာလူမ်ဳိး ဗုဒၶဘာသာဝင္ လူရွင္အေပါင္းတုိ႔” ဟူ၍လည္းေကာင္း ေခၚေဝၚသုံးစြဲခဲ့သည္ကုိေတြ႕ရ၍ သာလြန္မင္းၾကီးလက္ထက္ကပင္ “ဗုဒၶဘာသာ” ဟူေသာ အသုံးအႏွဳန္းရွိခဲ့ေၾကာင္း ဆုိၾက၏။
ထုိသုိ႔ ယူဆေျပာဆုိၾကေသာ္လည္း မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ ထုိေဝါဟာရမွာ ျမန္မာစာေပေလာကတြင္ အလြန္တြင္က်ယ္ေနျပီျဖစ္၍ စတင္သုံးစြဲသူႏွင့္ပတ္သတ္၍ ျပႆနာမရွိပါ။ ျပႆနာရွိသည္မွာ ထုိေဝါဟာရ သည္ ဆုိလုိသည့္အဓိပၸာယ္ကုိ အံဝင္ခြင္က် အျပည့္အစုံေဖာ္ေဆာင္နုိင္၊ မေဆာင္နုိင္၊ က်မ္းဂန္သုံး “သမၼာဒိ႒ိ” ေဝါဟာရႏွင့္လုိက္ေလ်ာညီေထြ (ရွိ - မရွိ)ပင္ျဖစ္၏။ အခ်ဳိ႕ပညာရွင္မ်ားက ပါဠိစာေပက်မ္းဂန္မ်ား၌ “ဗုဒၶဘာသာ” ဟူေသာ ေဝါဟာရမရွိ၊ “ဗုဒၶသာသနာ” ဟူေသာ ေဝါဟာရသာရွိ၍ ဗုဒၶဘာသာအစား “ဗုဒၶသာသနာ” ကုိသုံးစြဲသင့္သည္ဟု ဆုိၾက၏။ အသုံးအလြန္တြင္က်ယ္ေနျပီျဖစ္၍ ေျပာင္းလဲသုံးစြဲရာ၌ မလြယ္ကူလွေပ။ ေျပာင္းလဲသုံးစြဲပါက ဗုဒၶဘာသာဝင္ကုိ ဗုဒၶသာသနာဝင္ဟုပင္ ေျပာင္းလဲသုံးစြဲရမည္ျဖစ္ရာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ လူသူေတာ္စင္တုိ႔မွာ သာသနာ့ဝန္ထမ္း ရွင္ရဟန္းမ်ားႏွင့္ ေရာေႏွာသြားဖြယ္ရာရွိ၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အသုံးတြင္က်ယ္ေနျပီျဖစ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ေဝါဟာရသည္လည္း က်မ္းဂန္လာ မဟုတ္ေစကာမူ ဆုိလုိသည့္ အဓိပၸာယ္ကုိ အံဝင္ခြင္က် ေဖာ္ေဆာင္နုိင္သည့္အျပင္ ေရွးက က်မ္းဂန္သုံး သမၼာဒိ႒ိပုဒ္ႏွင့္လည္း အဓိပၸာယ္ခ်င္း လုိက္ေလ်ာညီေထြရွိရကား ထုိဗုဒၶဘာသာဟူေသာ ေဝါဟာရကုိပင္ ဆက္လက္သုံးစြဲသင့္သည္ဟု ယူဆမိပါသည္။
ရွင္းျပပါဦးမည္။ ဗုဒၶဘာသာဟူေသာ ပါဠိေဝါဟာရသည္ ဗုဒၶႏွင့္ ဘာသာႏွစ္ခုကုိ “ဗုဒၶါနံဘာသာ ဗုဒၶဘာသာ” ဟု ပုဒ္တြဲစပ္ထားေသာ ေဝါဟာရျဖစ္၏။ သဗၺညဳဘုရားရွင္တုိ႔၏ စကားေတာ္ဟု အဓိပၸာယ္ရ၏။( ဗုဒၶ= သဗၺညဳ၊ ဘုရားရွင္တုိ႔၏+ ဘာသာ= စကားေတာ္)၊ စကားေတာ္ဆုိသည္မွာ တရားေတာ္(ဓမၼ)၊ အဆုံးအမေတာ္ (သာသန) တုိ႔ႏွင့္ အဓိပၸာယ္အတူတူပင္ျဖစ္၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဟူေသာ ေဝါဟာရသည္ ဗုဒၶဓမၼ၊ ဗုဒၶသာသန ဟူေသာ ေဝါဟာရတုိ႔ႏွင့္ ပုဒ္ကြဲျပားျခားနားေသာ္လည္း အဓိပၸာယ္အတူတူပင္ျဖစ္ပါသည္။
ထုိ႔ျပင္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ စကားေတာ္၊ အဆုံးအမေတာ္တုိ႔သည္ မွန္ကန္ေသာ အယူအျမင္(သမၼာဒိ႒ိ)မ်ားပင္ ျဖစ္ၾက၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ စကားေတာ္ တရားေတာ္ အဆုံးအမေတာ္ဟု အဓိပၸာယ္ရွိေသာ ဗုဒၶဘာသာဟူေသာ ပုဒ္သည္ မွန္ကန္ေသာ အယူအျမင္ဟု အဓိပၸာယ္ရေသာ က်မ္းဂန္သုံး သမၼာဒိ႒ိပုဒ္ႏွင့္ လည္း အဓိပၸာယ္ခ်င္း လုိက္ေလ်ာညီေထြ ရွိပါေပသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဆုိသည္မွာ “သဗၺညဳဘုရားရွင္တုိ႔၏ စကားေတာ္ တရားေတာ္ အဆုံးအမေတာ္မ်ား” ျဖစ္၍ ထုိသဗၺညဳဘုရားရွင္တုိ႔၏ စကားေတာ္ တရားေတာ္ အဆုံးအမေတာ္မ်ားကုိ ေလးစားစြာလုိက္နာက်င့္သုံး သူမ်ားကုိ “ဗုဒၶဘာသာဝင္” ဟုေခၚဆုိပါသည္။ ဤသည္မွာ “ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္” တုိ႔၏ အဓိပၸာယ္အက်ဥ္းခ်ဳပ္ျဖစ္ပါသည္။
ဆက္လက္ျပီး အေပၚမွာေဖာ္ျပထားခဲ့သည့္ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤ ါၾကီး (၄)ရပ္ကုိ ဆက္လက္ျပီး ေဖာ္ျပပါ့မယ္။ ထုိဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤါၾကီး(၄)ရပ္မွာ
(၁)။ ဗုဒၶဘာသာသည္ သတၱဝါတုိ႔၌ အတိတ္ကံ၊ ပစၥဳပၸန္ကံ ႏွစ္တန္ေသာ ကံရွိ၏။ ထုိကံမ်ား၏ အက်ဳိးမ်ားလည္း ရွိ၏ဟု ကံကုိ အေျခခံထားသည့္ ကမၼဝါဒီဘာသာျဖစ္ျခင္း။
(၂)။ ကံကုိ အေျခခံထားေသာ ဘာသာျဖစ္ေသာ္လည္း အျခားကမၼဝါဒီမ်ားကဲ့သုိ႔ အတၱဝါဒကုိ လက္မခံ၊ အနတၱဝါဒကုိသာ အထြတ္အထိပ္ထားေသာ ဘာသာျဖစ္ျခင္း။
(၃)။ ကံကုိ အေျခခံ၍ အနတၱဝါဒကုိ အထြက္အထိပ္ထားေသာ ဘာသာျဖစ္၍ ထုိဝါဒမ်ားႏွင့္ လုိက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္သည့္ “ဒါန၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ” ဟူေသာ က်င့္စဥ္ၾကီးေလးျဖာ ရွိေသာ ဘာသာျဖစ္ျခင္း။
(၄)။ ဘဝသံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ရာ နိဗၺာန္ကုိ ေနာက္ဆုံးပန္းတုိင္ထားသည့္ ဘာသာျဖစ္၍ ထုိက်င့္စဥ္ၾကီးေလးရပ္တုိ႔ကုိ က်င့္ျခင္းျဖင့္ ေနာက္ဆုံး ပန္းတုိင္သုိ႔ေရာက္ရမည္ဟု ယုံၾကည္ေသာ ဘာသာျဖစ္ျခင္းတုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။
ဤအခ်က္တုိ႔သည္ ဗုဒၶဘာသာဆုိတာ ဘယ္လုိဘာသာမ်ဳိးျဖစ္ေၾကာင္း ျပဆုိသည့္ ဝိေသသလကၡဏာ ဂုဏ္အဂၤ ါၾကီးငယ္တုိ႔ျဖစ္၏။ ထုိေလးခ်က္သည္ အက်ဥ္းမ်ွသာျဖစ္၏။
စာဖတ္သူအားလုံး သက္ရွည္က်န္းမာစိတ္ခ်မ္းသာ၍ လုိရာဆႏၵမ်ား တစ္လုံးတစ္ဝတည္းျပည့္စုံၾကပါေစ။
အရွင္ဝိမလဝံသ(နာလႏၵာတကၠသုိလ္)
Credit to @၀ီရဓမၼ





![Photo: "အာဠဝကဘီလူး၏ အေမးမ်ားႏွင့္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏အေျဖမ်ား"
အကြၽႏု္ပ္သည္ ဤသို႔ ၾကားနာခဲ့ရပါသည္- အခါတစ္ပါး၌ ျမတ္စြာဘုရားသည္ အာဠဝီျပည္ အာဠဝကဘီလူး၏ ဗိမာန္၌ ေနေတာ္မူ၏၊
ထိုအခါ အာဠဝကဘီလူးသည္ ျမတ္စြာဘုရားထံသို႔ ခ်ဥ္းကပ္ လ်က္ ျမတ္စြာဘုရားအား ''ရဟန္း ထြက္ေလာ့''ဟု ဤစကားကို ဆို၏၊ ''ဘီလူး ေကာင္းၿပီ''ဟု ျမတ္စြာဘုရားသည္ ထြက္ေတာ္မူ၏။
''ရဟန္း ဝင္ေလာ့''ဟု ဆို၏၊ ''ဘီလူး ေကာင္းၿပီ''ဟု ျမတ္စြာဘုရားသည္ ဝင္ေတာ္မူ၏၊ ဤနည္းအတိုင္း သံုးႀကိမ္တိုင္တိုင္ ''ထြက္ေလာ့ ဝင္ေလာ့''ဟု အာဠဝကဘီလူးက ဆို၏၊ ျမတ္စြာဘုရားသည္ သံုးႀကိမ္တိုင္တိုင္ ''ထြက္ခ်ည္ ဝင္ခ်ည္'' ျပဳေတာ္မူ၏၊
ေလးႀကိမ္ေျမာက္ကား အာဠဝက ဘီလူးသည္ ျမတ္စြာဘုရားအား ''ရဟန္း ထြက္ေလာ့''ဟု ဤစကားကို ဆို၏၊ ''ဘီလူး ငါသည္ မထြက္ ေတာ့အ့ံ၊ သင့္အား ျပဳဖြယ္ကိစၥ ရွိအံ့၊ ျပဳဖြယ္ကိစၥကိုသာ ျပဳေလာ့''ဟု မိန္႔ေတာ္မူ၏၊
ရဟန္း သင့္အား ျပႆနာကို ေမးအံ့၊ ငါ့အား အကယ္၍ မေျဖႏိုင္ခဲ့အံ့၊ သင္၏ စိတ္ကိုေသာ္လည္း ပ်ံ႕လြင့္ေစအံ့၊ သင္၏ ႏွလံုးကိုေသာ္လည္း ခြဲအံ့၊ ေျခတို႔၌ ကိုင္၍ ဂဂၤါျမစ္ တစ္ဖက္ကမ္းသို႔ေသာ္လည္း ပစ္လိုက္အံ့ဟု (ဆို၏)။
''ဘီလူး နတ္ မာရ္နတ္ ျဗဟၼာႏွင့္ တကြေသာ နတ္ေလာကႏွင့္ သမဏ ျဗာဟၼဏ မင္းမ်ား လူမ်ားႏွင့္ တကြေသာ လူ႕ေလာက၌ ငါဘုရား၏ စိတ္ကိုမူလည္း ပ်ံ႕လြင့္ေစႏိုင္ေသာ ႏွလံုးကိုမူလည္း ခြဲေစႏိုင္ေသာ ေျခတို႔၌မူလည္း ကိုင္၍ ဂဂၤါျမစ္တစ္ဖက္ကမ္းသို႔ ပစ္ႏိုင္ေသာ သူကို စင္စစ္ ငါ မျမင္၊ ဘီလူး သို႔ေသာ္လည္း သင္ အကယ္၍ အလိုရွိသည္ ျဖစ္အံ့၊ ေမးေလာ့''ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။
................................................................
''ဤေလာက၌ ေယာက်္ား၏ ျမတ္ေသာဥစၥာကား အဘယ္နည္း၊ ေကာင္းစြာ ေလ့က်က္အပ္ေသာ အဘယ္တရားသည္ ခ်မ္းသာကို ရြက္ေဆာင္တတ္သနည္း၊ အရသာတို႔တြင္ အဘယ္အရသာသည္ စင္စစ္ အေကာင္းျမတ္ဆံုးေသာ အရသာျဖစ္ သနည္း၊ အဘယ္မည္ေသာ အသက္ေမြးျခင္းကို ျမတ္ေသာ အသက္ေမြးျခင္းဟူ၍ ဆိုကုန္သနည္း''ဟု (ေမး၏)။
- ''ဘီလူး ဤေလာက၌ ေယာက်္ား၏ ျမတ္ေသာဥစၥာကား ယံုၾကည္မႈ 'သဒၶါ'တရား တည္း။
- ေကာင္းစြာ ေလ့က်က္အပ္ေသာ (ဆယ္ပါးေသာ ကုသိုလ္ကမၼပထ) တရား သည္ ခ်မ္းသာကို ရြက္ေဆာင္တတ္၏။
- အရသာတို႔တြင္ (နိဗၺာန္ဟူေသာ) ပရမတၳ သစၥာႏွင့္ ဝစီသစၥာသည္ စင္စစ္ အေကာင္းျမတ္ဆံုးေသာ အရသာတည္း။
- ပညာျဖင့္ အသက္ေမြးျခင္းကို ျမတ္ေသာ အသက္ေမြးျခင္းဟူ၍ ဆိုကုန္၏''ဟု (ေျဖေတာ္မူ၏)။
....................................................................
''အဘယ္မည္ေသာ တရားျဖင့္ သံသရာအလ်ဥ္ 'ၾသဃ'ကို ကူးေျမာက္သနည္း၊ အဘယ္မည္ေသာ တရားျဖင့္ သံသရာသမုဒၵရာကို ကူးေျမာက္သနည္း၊ အဘယ္ မည္ေသာ တရားျဖင့္ ကာမဂုဏ္ဆင္းရဲကို လြန္ေျမာက္သနည္း၊ အဘယ္မည္ေသာ တရားျဖင့္ စင္ၾကယ္သနည္း''ဟု (ေမး၏)။
- ''ဘီလူး ယံုၾကည္မႈ 'သဒၶါ'တရားျဖင့္ သံသရာအလ်ဥ္ကို ကူးေျမာက္၏၊
- မေမ့ မေလ်ာ့မႈ 'အပၸမာဒ'တရားျဖင့္ သံသရာသမုဒၵရာကို ကူးေျမာက္၏၊
- အားထုတ္မႈ 'ဝီရိယ'ျဖင့္ ဆင္းရဲကို လြန္ေျမာက္၏၊
- ပညာျဖင့္ စင္ၾကယ္၏''ဟု (ေျဖေတာ္မူ၏)။
.....................................................................
''အဘယ္သို႔ေသာ သူသည္ ပညာကို ရသနည္း၊ အဘယ္သို႔ေသာ သူသည္ ဥစၥာကို ရသနည္း၊ အဘယ္တရားျဖင့္ ေက်ာ္ေစာျခင္းသို႔ ေရာက္သနည္း၊ အဘယ္ သူသည္ အေဆြခင္ပြန္းတို႔ကို ရသနည္း၊ အဘယ္သူသည္ ဤေလာကမွ တမလြန္ ေလာကသို႔ ေရာက္၍ မစိုးရိမ္ရသနည္း''ဟု (ေမး၏)။
- ''ဘီလူး မေမ့ေလ်ာ့ေသာ ပညာရွိေသာ သူသည္ နိဗၺာန္သို႔ ေရာက္ျခင္းငွါ ရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္တို႔၏ တရားကို ယံုၾကည္စြာ နာသည္ျဖစ္၍ ပညာကို ရ၏၊
- သင့္ေလ်ာ္ ေလ်ာက္ပတ္ေသာ အမႈကို ျပဳေလ့ရွိေသာ (ဝီရိယဟူေသာ) ဝန္ရွိေသာ ထႂကြလုံ႔လ ရွိေသာ သူသည္ ဥစၥာကို ရ၏၊
- မွန္ေသာ စကားျဖင့္ ေက်ာ္ေစာျခင္းသို႔ ေရာက္၏၊ ေပးကမ္းေသာ သူသည္ အေဆြခင္ပြန္းတို႔ကို ရ၏၊
ဤဆိုလတၱံ႕ေသာ အေၾကာင္း ေၾကာင့္ ဤေလာကမွ တမလြန္ေလာကသို႔ ေရာက္၍ မစိုးရိမ္ရ။
- ယံုၾကည္မႈ 'သဒၶါ'တရားရွိေသာ အိမ္ေထာင္မႈကို ရွာမွီးေလ့ရွိေသာ အၾကင္သူအား မွန္ကန္မႈ 'သစၥာ'၊ ပညာရေၾကာင္း 'ဒမၼ'၊ အားထုတ္မႈ 'ဓိတိ'၊ စြန္႔ၾကဲမႈ 'စာဂ' ဤ တရားေလးပါးတို႔သည္ အကယ္၍ ရွိကုန္အံ့၊ ထိုသူသည္ စင္စစ္ တမလြန္ဘဝသို႔ ေရာက္၍ မစိုးရိမ္ရ။
- ဘီလူး ဤေလာက၌ မွန္ကန္မႈ 'သစၥာ' ထက္လည္းေကာင္း၊ ပညာရေၾကာင္း 'ဒမၼ' ထက္လည္းေကာင္း၊ စြန္႔ၾကဲမႈ 'စာဂ'ထက္လည္းေကာင္း၊ အားထုတ္မႈ 'ဓိတိ'ထက္လည္းေကာင္း လြန္ကဲေသာတရားသည္ အကယ္၍ ရွိသည္ ျဖစ္အံ့။ ငါ တိုက္တြန္း၏၊ အျခားေသာ မ်ားစြာေသာ သမဏျဗာဟၼဏတို႔ကို ေမးေလဦးေလာ့''ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။
.......................................................................
''ျမတ္စြာဘုရား တမလြန္ဘဝ၌ ျဖစ္ေသာ အေၾကာင္းတရားကို အကြၽႏု္ပ္သည္ ယေန႔ သိရပါ၏၊ ယခုအခါ၌ အဘယ္အေၾကာင္းေၾကာင့္ မ်ားစြာေသာ သမဏ ျဗာဟၼဏတို႔ကို ေမးရပါေတာ့အံ့နည္း။
ျမတ္စြာဘုရားသည္ အကြၽႏု္ပ္၏အက်ဳိးငွါသာ အာဠဝီၿမိဳ႕ေတာ္သို႔ သီတင္းသံုးရန္ ႂကြလာေတာ္မူေပစြတကား၊ အၾကင္ပုဂၢိဳလ္၌ ေပးလွဴအပ္ေသာ အလွဴသည္ ႀကီးေသာ အက်ဳိး ရွိ၏၊ (ထိုအလွဴခံပုဂၢိဳလ္ကို) ယေန႔ အကြၽႏု္ပ္ သိရပါ၏။
ထိုအကြၽႏု္ပ္သည္ ျမတ္စြာဘုရားကို ရွိခိုးလ်က္လည္းေကာင္း၊ တရားေတာ္၏ ေကာင္းေသာ တရား၏ အျဖစ္ကို (ခ်ီးမြမ္းလ်က္လည္းေကာင္း) တစ္ရြာမွ တစ္ရြာ တစ္ျပည္မွ တစ္ျပည္သို႔ လွည့္လည္ပါအံ့''ဟု (ေလွ်ာက္၏)။
[သံယုတၱနိကာယ္၊ သဂါထာဝဂၢသံယုတ္ပါဠိေတာ္၊ ယကၡသံယုတ္၊ အာဠဝကသုတ္]](https://fbcdn-sphotos-h-a.akamaihd.net/hphotos-ak-prn1/p480x480/945920_196634410496347_1265218149_n.jpg)



